19.6 C
New York
Chủ Nhật, Tháng Chín 19, 2021

Quảng Hòa, vùng đất làng nghề truyền thống

- Advertisement -

Là một xã trung tâm trong cụm 10 xã vùng nam Quảng Trạch, Quảng Hoà được biết đến là một vùng quê thuần nông, phần đa dân cư sống tập trung dọc hai bờ con sông Hòa Giang. Với địa hình bằng phẳng, ruộng đất tương đối màu mỡ. Thế nhưng, bằng quỹ đất nông nghiệp không nhiều, nông dân ở xã Quảng Hòa quanh năm chân lấm tay bùn trên đồng ruộng, khó khăn lắm mới đủ ăn. Không dừng lại ở đó, người dân nơi đây đã từng bước học hỏi, kiến tạo được những nghề nghiệp truyền thống để rồi từ đó họ vươn lên vượt khó ở nơi chôn nhau cắt rốn của mình.

Chúng tôi tới trụ sở Uỷ ban Nhân dân xã Quảng Hòa và được lãnh đạo xã giới thiệu cho gặp ông Hoàng Đình Châu, Trưởng Ban văn hóa – xã hội của xã. Ông nói: Hiện tại ở xã Quảng Hòa có rất nhiều nghề nghiệp có thể kể tới như: nghề rèn đúc, nghề làm bánh đa, bánh xèo, bánh chưng, bánh mật, bánh đúc, nghề chạm khắc gỗ, nghề may mặc; nghề thợ nề, nghề gò,… Được phép của lãnh đạo xã, chúng tôi đi đến gặp một vài nghệ nhân và cơ sở làm nghề của họ để trước hết tìm hiểu về các nghề truyền thống hiện có trong xã Quảng Hòa. Sau nữa nhằm thấy được tâm huyết, sự cần mẫn của các nghệ nhân đang ngày đêm gìn giữ cho các nghề truyền thống không bị mai một.

Cơ sở làng nghề chúng tôi tìm đến đầu tiên là lò rèn của gia đình nghệ nhân Nguyễn Sơn. Đối với người dân xã Quảng Hòa thì nghề rèn truyền thống hơn 230 năm nay gắn bó với họ như máu thịt (nghề rèn bắt đầu nơi đây từ những năm cuối của cuộc phân tranh Trịnh – Nguyễn (1774 – 1775). Nghệ nhân Nguyễn Sơn sinh năm 1963, thuộc thế hệ nghệ nhân thứ bảy làm nghề rèn ở xã Quảng Hòa. Cũng như nhiều nghệ nhân làm nghề rèn trong xã, nghệ nhân Nguyễn Sơn học được nghề từ bố là nghệ nhân Nguyễn Minh Cảnh (năm nay ông đã 88 tuổi, là một nghệ nhân rèn gạo cội hiếm hoi đang còn sống). Từ những năm 10 tuổi, ông Sơn đã tập làm quen với nghề rèn. Rồi dần dần ông đã tự tay rèn được các sản phẩm phụcvụ cho nhu cầu cuộc sống của người dân.

Sản phẩm nghề rèn Quảng Hòa xuyên suốt tháng năm vẫn là những vật dụng quen thuộc. Từ những thời điểm cần vũ khí để đánh giặc, các nghệ nhân đã sẵn sàng ngày đêm rèn mác, kiếm, đại đao, dao găm, chông, lưỡi đòng,… để dân quân và cả người dân có khí cụ diệt giặc. Cho tới những ngày tháng người dân cần những công cụ để canh tác sản xuất, các nghệ nhân cũng đã đáp ứng gần như tối đa các dụng cụ dao, rựa, rìu, cày, bừa, cuốc, liềm, xẻng, chét,… Những vật dụng mà từ bao đời nay như những đứa con thân thương của nông dân một nắng hai sương.

Ông Nguyễn Sơn là nghệ nhân có tay nghề giỏi. Với công việc làm nghề rèn, ông đã từng bước tích lũy để rồi lo cho bốn người con học đại học rồi đi học nghề hết. Giờ này, con trai con gái của ông đã có công việc ổn đinh, tự chăm lo cho cuộc sống của bản thân. Chúng tôi nhận thấy rằng, chừng nào nghề rèn còn đất sống trên đất Quảng Hòa thì chừng đó, hiệu quả của nghề truyền thống này vẫn hằng ngày mang lại cho gia đình các nghệ nhận cuộc sống ấm no. Đó cũng là cái đích mà hầu hết nghệ nhân của các làng nghề truyền thống trong tỉnh ta luôn hướng tới.

Quảng Hòa, vùng đất làng nghề truyền thống

Nghệ nhân nghề rèn Quảng Hòa đang gia công một sản phẩm

  Cơ sở tiếp theo chúng tôi đi đến đó là xưởng mộc thủ công mỹ nghệ của nghệ nhân Lê Quang Hợp để tìm hiểu công tác đào tạo đội ngũ nghệ nhân chạm khắc trẻ ở xã Quảng Hòa. Theo chúng tôi được biết, từ những thời gian bắt đầu định hình cho đến nay, xã Quảng Hòa luôn dồi dào nghệ nhân chạm khắc gỗ. Qua tiếp xúc với lớp dạy học nghề này thì chúng tôi thấy được, công tác đào tạo đội ngũ nghệ nhân trẻ chạm khắc ở xã Quảng Hòa được thực hiện khá tốt. Trước đó, năm 2007, xã Quảng Hòa cũng như chính quyền các thôn đã tổ chức được lớp học nghề chạm khắc cho con em có nhu cầu học trong làng. Giáo viên được mời về dạy là những thầy giáo nghệ nhân không những có uy tín đối với nghề nghiệp mà còn có kiến thức sâu về nghề chạm khắc. Hơn hết họ đã từng tham gia giảng dạy các lớp chạm khắc của nhiều làng nghề ở các tỉnh, thành trong nước.

- Advertisement -

  Bên cạnh hai lớp học do chính quyền xã Quảng Hòa và cơ sở dạy nghề của nghệ nhân Lê Quang Hợp mà chúng tôi nói trên đây thì trong xã còn có những cơ sở đào tạo khác do một số nghệ nhân chạm khắc có tâm huyết trong xã như nghệ nhân Nguyễn Sỹ Khuê, Nguyễn Văn Hiền, Đinh Xuân Hảo… tổ chức. Họ đã mở ra những lớp dạy học tại gia để vừa truyền đạt kinh nghiệm nhưng cũng vừa giúp các em có điều kiện thực hành trực tiếp trên sản phẩm. Qua những lớp học bổ ích này, các em, những thế hệ nghệ nhân trẻ tuổi như được bồi bổ thêm kỹ năng, thực hành trực tiếp trên những sản phẩm chạm khắc và cũng vì thế nên tay nghề của các em đã trưởng thành rất nhanh.

  Trong danh mục di sản văn hóa phi vật thể hiện có trên địa bàn tỉnh Quảng Bình do Sở Văn hóa, Thể thao & Du lịch lập ra ngày 07 tháng 4 năm 2011 thì ở xã Quảng Hòa, còn có các nghề truyền thống khác là nghề đúc, nghề chạm khắc gỗ, nghề làm bánh đa, bánh xèo, bánh đúc. Tương lai gần, nếu tất cả các nghề nghiệp này được lãnh đạo tỉnh đầu tư kinh phí để hoàn chỉnh hồ sơ văn hóa phi vật thể thì xã Quảng Hòa sẽ vinh dự là nơi có nhiều danh mục di sản văn hóa phi vật thể về nghề truyền thống nhất tỉnh ta. Hy vọng chính quyền và nhân dân xã Quảng Hòa sẽ gìn giữ và phát triển được những thành tựu văn hóa đó để xứng đáng là cái nôi của nhiều nghề truyền thống.

Theo Nguyễn Tiến Dũng

- Advertisement -

bài liên quan

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

kết nối

66,913Thành viênThích
282Người theo dõiTheo dõi
21,300Người theo dõiĐăng Ký
- Advertisement -

bài mới

- Advertisement -

được quan tâm