15 C
New York
Chủ Nhật, Tháng Mười 24, 2021

Chuyện về làng thị hàng trăm năm tuổi ở Quảng Bình

- Advertisement -

Làng thị Quảng Bình nằm ở xã Mỹ Trạch (huyện Bố Trạch) đang lưu giữ rất nhiều cây thị cổ thụ hàng trăm năm tuổi. Mảnh đất này từng tồn tại hàng nghìn cây thị mọc kín đường đi, khắp làng trên xóm dưới.

Chúng tôi đến xã Mỹ Trạch vào lúc mặt trời đứng bóng, nắng dưới đường nhựa phả lên nóng hầm hập. Nhưng kỳ lạ thay, đứng dưới tán cây thị cổ trăm tuổi, bỗng thấy trong người mát rượi, gió phảng phất từ những cành thị xum xuê như xóa tan cái nóng từ bao giờ.

Người dân xã Mỹ Trạch từ bao đời vẫn truyền tai nhau câu chuyện về rừng thị của làng. Câu chuyện kể lại, trước khi vượt sông Gianh ra Bắc, Nguyễn Huệ đã chọn rừng thị làm nơi nghỉ chân. Giữa trưa hè oi bức, ông mắc võng ngã lưng dưới tán thị rợp mát. Quân lính đi theo cũng được lệnh hạ trại dưới rừng thị nghỉ ngơi, tiếp thêm sinh khí trước lúc tiến quân ra Bắc đánh giặc.

Ông Nguyễn Trọng Chiến (SN 1941), người được ví như kho tư liệu sống của làng cho biết, làng thị Mỹ Trạch trước đây còn có tên gọi Cao Lao, một vùng đất nằm ở cực Bắc của huyện Bố Trạch, nơi người Chăm đến khai phá và sinh sống cách đây hàng nghìn năm. “Sở dĩ, người ta gọi là làng thị vì ngày xưa, đây là vùng đất được trồng rất nhiều thị. Trung bình mỗi nhà trồng một cây, có nhà trồng ba, bốn cây. Thị tạo thành khu rừng quanh năm rợp bóng mát, trẻ con chơi dưới tán thị như lạc vào khu rừng cổ tích”, ông Chiến nói.

Theo các bậc cao niên trong làng kể lại, vùng đất Cao Lao xưa có đến hơn một nghìn cây thị cổ thụ có tuổi đời hàng trăm năm, trong đó, có những cây gần một nghìn năm tuổi. Đến nay, người dân không ai biết vì sao, vùng đất của mình lại mọc lên nhiều cây thị đến vậy. Chỉ biết rằng, các thế hệ người Cao Lao nối tiếp nhau ra đời, đã thấy những cây thị cổ thụ đứng sừng sững tự bao giờ.

Chuyện về làng thị hàng trăm năm tuổi ở Quảng Bình

Cây thị trong vườn nhà ông Chiến đã tồn tại hàng trăm năm nay

Trong quá khứ, thị là loại cây có giá trị vô cùng lớn với dân làng Cao Lao. “Thuở làng xã còn ngập chìm trong đói nghèo, thị là thứ cây giúp người dân chống đói. Khi trái thị còn xanh, người dân ra đồng bắt nhái làm thịt rồi kho với thị. Thứ ăn dân dã và cũng rất dễ kiếm khi ấy đã giúp đồng bào bao phen thoát khỏi cảnh cơ hàn, đói khát. Rồi khi trái chín, thị theo bước chân những người phụ nữ đội gánh ngược xuôi đến các chợ Hạ Trạch, chợ Thanh Khê, chợ Ba Đồn…. Bán được thị, các chị lại đổi mua lấy gạo, mua cá, thịt về cho đàn con nheo nhóc ở nhà. Cứ như vậy, thị song hành sát cánh cùng sự lớn khôn của biết bao thế hệ con người Cao Lao”, ông Chiến nhớ lại.

- Advertisement -

Dưới tán thị ngót nghét năm trăm tuổi được thế hệ cha ông để lại, chị Nguyễn Thị Minh (SN 1971) vẫn không quên những câu chuyện được kể lúc còn nhỏ: “Trong chiến tranh, ba mẹ tôi cùng các gia đình trong vùng đào hầm trú ẩn ngay dưới lòng cây thị. Thị là loại cây có rễ chùm, vì vậy, nó có tác dụng giữ hầm thêm vững chắc. Nếu chẳng may bom rơi trúng, tán thị xum xuê, cây thị rắn rỏi cũng ngã mình ra đỡ đạn cho dân. Và chính tôi là người được mẹ nuôi dưới hầm thị mà lớn khôn”.

Chuyện về làng thị hàng trăm năm tuổi ở Quảng Bình

Trong chiến tranh, bố mẹ chị Minh từng đào hầm dưới cây thị này để tránh bom đạn của kẻ thù

Những khi quân địch đổ bộ vào vùng Nam sông Gianh, người dân Cao Lao nhờ cây thị mà chạy trốn bao phen. Người ta chọn những cây thị cổ cao nhất trong làng làm nơi quan sát sự di chuyển của quân địch. Đứng trên ngọn cây thị sẽ thấy rõ mồn một hướng di chuyển của chúng trên sông Gianh. Người quan sát sẽ rung lên một hồi kẻng báo động nếu thấy giặc đi về hướng làng Cao Lao. Nghe thấy tiếng kẻng báo động, trâu bò chạy trước, người chạy sau tìm cách trốn vào rừng sâu trú ẩn. “Tiếng kẻng phát ra từ cây thị quen thuộc đến nỗi, trâu bò đang cày ngoài ruộng nghe thấy cũng tự giác nhanh chân chạy trốn, không cần sự dẫn dắt của con người”, một người dân nhớ lại.

  Chuyện về làng thị hàng trăm năm tuổi ở Quảng Bình

Những cây thị cao chót vót được chọn làm nơi quan sát hướng di chuyển của quân địch

Kết thúc chiến tranh, Mỹ Trạch cũng như bao vùng đất khác phải vươn mình thay đổi cùng sự phát triển của xã hội. Ông Nguyễn Văn Tuy, Trưởng thôn Mỹ Trạch 2 cho biết: “Mặc dù trong thâm tâm không muốn, nhưng để tạo đà cho kinh tế phát triển, hàng nghìn cây thị mọc san sát phải chặt đi để phục vụ cho việc mở đường. Rồi đến khi kinh tế khấm khá hơn, cây thị dần bị thay thế bởi các cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao hơn”.

Vì vậy, đến Mỹ Trạch ngày hôm nay, người ta sẽ không bắt gặp một rừng thị trong quá khứ, nhưng đổi lại, sẽ thấy một Mỹ Trạch đang từng ngày khởi sắc, cuộc sống của người dân cũng ngày một chuyển mình rõ nét.

- Advertisement -

Hiện nay, ở Mỹ Trạch vẫn còn rất nhiều cây thị cổ thụ hàng trăm năm tuổi, gốc cây phải ba người ôm mới xuể, như cây thị cổ trong vườn nhà ông Nguyễn Trọng Chiến, ông Hồ Văn Chung, nhà chị Nguyễn Thị Minh…. Những cây thị cổ thụ còn lại vẫn đứng vũng chãi, hiên ngang thử thách cùng thời gian. Biết Mỹ Trạch còn tồn tại nhiều cây thị cổ thụ, các thương lái đã đến hỏi dò tìm cách mua lại, nhưng người dân vẫn kiên định không bán. “Thị là một cây linh thiêng được cha ông để lại, giờ mình bán nó, như bán đi nguồn cội của tổ tiên mình. Giữ lại nó, là giữ lại cốt cách, tâm hồn và lịch sử của người Cao Lao cho thế hệ con cháu mai sau noi theo”, chị Minh tâm sự.

Ngô Huyền

Theo Người đưa tin

- Advertisement -

bài liên quan

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

kết nối

66,941Thành viênThích
284Người theo dõiTheo dõi
21,500Người theo dõiĐăng Ký
- Advertisement -

bài mới

- Advertisement -

được quan tâm